IP-waarde: welk getal heeft u buiten werkelijk nodig?
Twee cijfers, twee vragen
Het eerste cijfer na IP gaat over vaste voorwerpen: stof, insecten, een vinger. Het tweede gaat over water. Alleen dat tweede cijfer is buiten meestal doorslaggevend.
Een 4 betekent bestand tegen spatwater uit elke richting. Een 5 betekent bestand tegen een waterstraal, een 6 tegen een krachtige straal. Regen die schuin invalt is in de praktijk spatwater; een tuinslang of een stortbui op een onbeschutte plek is dat niet meer.
Wat waar volstaat
Onder een dichte overkapping, veranda of carport waar de lamp nooit rechtstreeks nat wordt, is IP44 doorgaans voldoende. Dat is meteen de categorie waarin het meeste te kiezen valt qua vormgeving.
Hangt de lamp in de open lucht, boven een pergola met open latten of aan een tak, dan wilt u minstens IP54 en liever IP65. Datzelfde geldt voor een plek waar u met de tuinslang langsgaat of waar sneeuw op kan liggen.
Bij een lamp vlak boven een vijver of jacuzzi gelden aparte zone-regels; laat dat aan een installateur over.
Denk daarbij ook aan de tijd van het jaar. Een lamp die in juni onder een bladerdek hangt, hangt in november vrij in de regen. Beoordeel de plek daarom op hoe hij er in januari uitziet, niet op hoe hij er nu bij staat.
Waar u de IP-waarde terugvindt
De aanduiding staat zelden op de doos in grote letters. Zoek op het typeplaatje aan de bovenkant van het armatuur of in het montagevoorschrift; daar staat hij verplicht vermeld, samen met het vermogen en de beschermingsklasse.
Staat er nergens een IP-aanduiding, dan is dat op zichzelf het antwoord: een fabrikant die zijn armatuur buiten wil verkopen, zet die waarde erbij. Ontbreekt hij, ga er dan van uit dat het een binnenlamp is, hoe robuust hij ook oogt.
Let er ook op dat de opgegeven waarde geldt voor het gemonteerde armatuur, met alle rubbers op hun plaats en de kap dicht. Een lamp waarvan u het glas niet goed terugzet na het vervangen van de lichtbron, is daarna geen IP65 meer.
Waarom een hogere waarde niet altijd beter is
Een volledig dichte armatuur houdt water buiten, maar ook waterdamp binnen. Verwarmt de lamp overdag en koelt hij 's nachts af, dan slaat vocht neer aan de binnenkant van het glas.
Goede buitenarmaturen hebben daarom een klein ontluchtingsgaatje of een membraan. Ziet u condens in een nieuwe lamp die IP65 heet, dan is dat vaak geen lek maar een ontwerpfout. Kijk bij de aanschaf of de fabrikant er iets over zegt.
Let er tot slot op dat de IP-waarde niets zegt over vorstbestendigheid of over UV. Een armatuur kan uitstekend waterdicht zijn en toch na twee zomers een verbleekte, brosse kap hebben. Dat zijn afzonderlijke eigenschappen, en alleen de betere fabrikanten vermelden ze.
