De winter: laten hangen of afhalen?
Vorst is zelden het probleem
Elektronica en glas hebben weinig moeite met kou; LED werkt bij lage temperaturen zelfs iets efficiënter. Wat wel telt, is de wisseling: overdag zon op het armatuur, 's nachts min vijf.
Door dat verschil ademt een lamp. Lucht wordt naar binnen gezogen als hij afkoelt, en die lucht bevat vocht. Bij een armatuur zonder ontluchting hoopt dat zich op tot er water op de bodem staat — en dat bevriest.
Let er ook op dat een LED in de kou juist mooier presteert: het licht is stabieler en de levensduur langer dan in de zomerhitte. Het is dus niet de lamp die het in de winter moeilijk heeft, maar de behuizing eromheen.
Wat vorst met glas en rubber doet
Glas zelf heeft van vorst weinig last, maar water dat in een naad of kier is gekropen en daar bevriest, zet uit en drukt onderdelen uit elkaar. Dat is de manier waarop een kap scheurt of een rubber uit zijn gleuf komt.
Daarom is het najaar het moment om te kijken of er ergens water blijft staan. Een armatuur met een afwateringsgaatje aan de onderkant hoort dat gaatje open te hebben; die zitten vaak dicht met stof, spinrag of een insect.
Siliconen ringen blijven bij vorst soepel, gewoon rubber wordt hard. Voelt de afdichting stug aan als u er met een nagel in duwt, dan houdt hij bij min vijf geen water meer tegen — en dat is precies het seizoen waarin het regent.
Sneeuw en ijs wegen mee
Een open armatuur dat volloopt met natte sneeuw kan zomaar een paar kilo extra wegen. Bij een lamp aan een kabel of ketting die op de grens van zijn belasting hangt, is dat het moment dat het misgaat.
Controleer daarom in het najaar de bevestiging en veeg na een flinke sneeuwbui de bovenkant van open armaturen af. Bij een lamp met een dichte kap hoeft dat niet.
Wat u in november doet
Loop drie dingen na. Zit de kabeldoorvoer nog strak en is de rubber tule niet verhard? Zit er water in de kap, en zo ja, hoe komt het eruit? En is de bevestiging nog stevig, na een zomer van uitzetten en krimpen?
Haalt u de lamp binnen, berg hem dan droog op en niet in een ongeisoleerde schuur, want daar staat hij juist in het vocht. Een armatuur met de juiste IP-waarde mag gewoon blijven hangen; afhalen is vooral zinvol voor lampen op accu of solar.
Controleer ook de lichtbron zelf. Een LED die in de kou knippert of traag opstart, geeft aan dat de driver vocht heeft opgenomen; vervangen voordat het vriest is dan verstandiger dan wachten tot hij het helemaal begeeft.
